آموزش ابتدایی
تحول نو در رشد ابتدایی
صفحه نخست            پروفایل مدیر سایت            پست الکترونیک   
یکشنبه ٩ فروردین ۱۳٩٤ :: ۳:۳۳ ‎ب.ظ ::  نويسنده : مجید
برای زندگی در دنیای پردغدغه، استرس و پیچیده امروز لازم است دانش‌آموزان را توانمند و همه جانبه تربیت کنیم.

بچه‌‌های امروز در جهانی به سر می‌برند که درصورت عدم‌تقویت روحیه خودباوری، نمی‌توانند به معنای واقعی مفهوم خوب زندگی کردن را درک کنند. گفته می‌شود این وظیفه نهادهای آموزشی است که بچه‌ها را از لحاظ روحی و روانی با اراده و خلاق بپرورانند تا آنها در دام مشکلات و آسیب‌های اجتماعی گرفتار نشوند.

تجربه نشان داده بچه‌هایی که در خانواده از موقعیت‌های عاطفی مناسبی برخوردار نبوده و در مدرسه نیز متولیان و اولیای آموزشی نتوانسته‌اند کار سامان‌مندی برای آنها انجام دهند، بیشتر دچار آسیب‌ها و بعضاً گرفتاری و جذب در گروه‌های بزه کار شده‌اند.

حال چگونه می‌توان بچه‌ها را تربیت کرد تا آنها در عصر فرامدرن، احساس امنیت و آرامش کرده و بتوانند زندگی خود را بسازند؟ اگرچه هر زمان برای جبران گذشته و عبور از مخاطرات و معضلات فرصت هست، اما نباید از یاد برد که هزینه و زمانی  که ما باید در دوره بزرگسالی برای فائق آمدن بر مشکلات درونی خود بپردازیم بسیار بیشتر از دوران حضور در خانه و یا مدرسه است. بر همین اساس و با توجه به نقش کلیدی 2 نهاد تأثیرگذار خانواده و آموزش و پرورش، در این گزارش  به بررسی نقش آموزش و پرورش در رشد انسان‌های توانمند می‌پردازیم.

واقعیت این است که بچه‌ها ذاتاً و براساس طبیعت وجودشان موجوداتی توانمند، بزرگ و بی‌نظیر هستند. هیچ کس در این دنیا در مقایسه با سایرین در موقعیتی برتر یا پست‌تر آفریده نشده است. این جامعه است که بنا به فراخور وضعیت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی افراد را در قالب طبقات اجتماعی مختلف اعم از فرادست و فرودست متمایز می‌سازد، ضمن اینکه در نظریات جامعه‌شناسان، کنش متقابل نمادین تأکید بیشتری بر نقش تأثیرگذار انسان برای تغییر سرنوشت اجتماعی خود دارد؛ یعنی فردی از طبقات فرودست می‌تواند ضمن مبارزه و مقابله با سرنوشت اجتماعی، خود را به موقعیت بالاتری برساند. اما در دنیای امروز بر  نکته‌ای تأکید شده و آن اینکه سیستم آموزشی در بالابردن نقش عوامل فردی و شخصیتی نسبت به عوامل اجتماعی و فرهنگی برای رسیدن به موفقیت مؤثر است.

در کلاس درس است که معلم‌ها به بچه‌ها می‌گویند شما می‌توانید موفق شوید و یا اینکه مرتباً در ذهن آنها اینطور وانمود کنند که شما نقشی در سرنوشت خود ندارید و این کشتی جامعه است که سکان سرنوشت شما را در دست دارد. بچه‌ها در نظام‌های آموزشی متمرکز امروزی در کلاس‌های بسته و محدود پشت به پشت هم می‌نشینند و مجبورند به صحبت‌های معلم‌ها گوش فرادهند و این طبیعی است که فرصتی برای بروز بچه‌ها پیدا نشده و آنها روز به روز بیشتر در وضعیت خودکم‌بینی قرارمی‌گیرند.

این روزها آمار افسردگی، استرس و انواع کمپلکس‌های روحی و روانی بیشتر از حد انتظار شده است. پزشکان مرتباً توصیه می‌کنند که جوامع امروز نیاز به درمان عمیق و روحی دارند که تنها از دست ما و قرص و داروهای آرام بخش کاری بر نمی‌آید. این مدارس هستند که می‌توانند با ایفای نقش مناسب خود، ما را در برابر آسیب‌های روحی و روانی
 رو به افزایش حفظ کنند.

بر همین اساس به‌نظر می‌رسد که نسخه درمان فقط  روی میز پزشکان قرار ندارد و این معلم‌ها هستند که می‌توانند راهبر صحیح کودکان و نوجوانان باشند. اما مشکلی که در کشورهای توسعه نیافته و در حال رشد از جمله ایران نیز وجود دارد این است که اکثر معلم‌ها که خود محصول همین نظام آموزشی هستند، دچار استرس، افسردگی و خودکم‌بینی هستند. حال چگونه می‌توان انتظار داشت معلمی که خود را باور ندارد، بتواند راز موفقیت و بهتر زندگی کردن را به بچه‌ها آموزش دهد؟

در کشورهای پیشرفته برای اینکه معلم‌ها و مربیان بتوانند در امر خطیر و پرمسئولیت‌شان موفق شوند، علاوه بر تست‌ها و آموزش‌های علمی برای استخدام، از لحاظ روحی و روانی هم معلم‌ها را مورد آزمایش قرار می‌دهند و همواره تأکید می‌شود افرادی این شغل را انتخاب کنند که عاشق این کار هستند چون آنها آمده‌اند تا شمع فروزان دل‌های هزاران کودک و نوجوان باشند.در واقع آنچه امروز بچه‌ها به آن نیاز دارند، یادگیری یک سری فرمول و زندگینامه و قواعد خشک و غیرمنعطف نیست. بچه‌ها می‌خواهند جسارت زندگی کردن را بیاموزند و این ما هستیم که می‌توانیم به آنها یاد بدهیم که شما می‌توانید پرواز کنید و فقط کافی‌است بال‌هایتان را تکان دهید.

در گذشته نظام‌های آموزشی وظایف خود را مختص به آموزش علوم و یادگیری بچه‌ها کرده بودند و چندان به تربیت روحی نسل آینده توجه نداشتند و در این میان فقط عده‌ای که می‌توانستند خود واقعی‌شان را ببینند، کارهای بزرگ می‌کردند. در این خصوص اگر نگاهی به زندگی نوابغ تاریخ بشری مثل برادران‌رایت و یا ادیسون بیندازید، دچار حیرت می‌شوید که چگونه این موجود دوپا با امکاناتی نه چندان گسترده، توانسته کارهای عظیمی انجام دهد. 

 آموزش خودباوری

مک له لند در یک تحلیل محتوایی که روی کتب درسی کشورهای توسعه نیافته و کشورهای پیشرفته انجام داد به نتایج جالبی دست یافت. او معتقد است که در کتاب‌های درسی کشورهای توسعه یافته مرتباً از واژه‌ها، اصطلاحات و جملات زیر استفاده می‌شود:

 موفقیت، تو می‌توانی، تو قهرمان زندگی خودت هستی، تو پیروز می‌شوی و... .
در حالی که در کتب کشورهای در حال رشد موارد زیر یافت می‌شود؛ شاید بتوانی موفق شوی، همه چیز در دست تو نیست، دست سرنوشت و... .

مک له لند در پایان این تحقیق می‌گوید: یکی از عوامل پیشرفت، توجه به انگیزه‌های درونی برای موفقیت است. هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند موفق شود، مگر آنکه در دل تک‌تک افراد آن جامعه ایمان به موفقیت وجود داشته باشد. شاید وقت آن رسیده باشد که ما بپذیریم موفقیت را می‌توان آموزش داد. اگر موفقیت در افراد جامعه درونی شود؛ یعنی قلب، روح و جسم هر فرد رسیدن به پیروزی را انتظار می‌کشد و می‌توان امیدوار بود که در آینده جامعه‌ای بهتر و زیباتر خواهیم داشت، چون همه در ساخت و احیای آن تلاش خواهیم کرد.

در اینجاست که نقش اولیای مدارس پررنگ می‌شود. این معلم‌ها هستند که باید انگیزه‌های حرکت را در روح کودکان و نوجوانان روشن کنند. امروز وقتی یک دانش‌آموز در سیستم آموزشی نمی‌تواند همرنگ و هماهنگ با سایرین باشد و یا به‌اصطلاح بچه‌ای‌است که با شیطنت‌هایش زمین و زمان را به هم می‌دوزد، متأسفانه عموما با برچسب بیش‌فعال او را به دست پزشکان می‌سپاریم تا با قرص و دارو متعادل‌ترش کنیم.

متعادل بودن یعنی هماهنگی بیشتر با بقیه اجزاء و ادوات آموزشی و سایر دانش‌آموزان و پذیرش انظباط و نظم مدرسه، در حالی که بحث مهم جامعه شناسی فرامدرن این است که این دانش‌آموز حتماً در زمینه  دیگری استعداد دارد و چون ما نتوانسته‌ایم او را در راستای علاقه و استعدادش کانالیزه کنیم، با روحیه  پرخاشگری او مواجه می‌شویم. در واقع باید باور کنیم که دانش‌آموز بیش‌فعال ما به غیر از کمتر از یک درصدی که واقعا بیمارند، یک نقاش، مجسمه ساز و یا حتی نویسنده‌ای بالقوه است که استعدادش درون دیسیپلین و نظم آموزشی گم شده است.

عزت نفس دانش‌آموزی

بچه‌های امروز، ایمانشان را به‌خود از دست داده‌اند. اگرچه ما با محو، جذب و شیفته بیش از حد خود شدن نیز که به غرور کاذب تفسیر می‌شود مخالف هستیم، اما راز توانمندتر شدن بچه‌ها، پذیرش خود و ایمان به اراده انجام هرکاری است. بچه‌ها باید درک کنند که زندگی دارای پستی و بلندی‌های بسیاری است. همین لحظه می‌توان در یک امتحان نمره نامناسبی کسب کرد و لحظه‌ای دیگر در مسابقات پینگ پنگ کشوری به مقام قهرمانی رسید.

در ایران به‌دلیل گسترش فرهنگ ضعف و ناامیدی، بچه‌ها تصویر توانمندی از خود ندارند. توانمند‌سازی‌ کودکان بعد از خانواده، از وظایف اصلی آموزش و پرورش است. معلم‌ها باید به بچه‌ها کمک کنند که آنها خود را بشناسند و به نقاط ضعف و قوت خود پی ببرند و پس از آن با تلاش و اعتماد به نفس راه عبور خود را پیدا کنند.

1 - به بچه‌ها در مدرسه اطمینان کنید و حتی اگر نمی‌توانند مسئله‌ای را حل کنند، فرصت خطا کردن را به آنها بدهید.

2 - کار گروهی را در دانش‌آموزان تقویت کنید.

3 - به رویاها و خیال‌پردازی‌های دانش‌آموزان توجه کنید و احساسات آنها را به رسمیت بشناسید.

4 - بچه‌ها را همواره تشویق کنید و به آنها بگویید که چقدر تفکر، بینش و احساس آنها نسبت به موضوعات مختلف جالب، جذاب و قابل توجه است.

5 - دانش‌آموزان امروز باید توانایی ریسک کردن را پیدا کنند. به آنها کمک کنید تا راه‌های نرفته را تجربه کنند.



موضوع مطلب :
یکشنبه ۱٠ اسفند ۱۳٩۳ :: ٧:۳۳ ‎ب.ظ ::  نويسنده : مجید



موضوع مطلب : دانستی معلم / روش تدریس
یکشنبه ۱٠ اسفند ۱۳٩۳ :: ٧:۳۱ ‎ب.ظ ::  نويسنده : مجید

ضرورت توجه به مهارتهای خواندن :

انسان امروز ، برای تعامل با سایر انسانها در جامعه بزرگ بشری و نیز با جهان آفرینش ، نیازمند دانش ها و مهارتهای گوناگونی است. امروزه حدی از دانش و مهارت را در همه حوزه های علمی و معرفتی برای عموم مردم لازم می دانند.

این حد را سواد و محرومیت از آن را بی سوادی می نامند مانند سواد خواندن و نوشتن ، سواد قرآنی ، سواد ریاضی و سواد علمی و ....

مهارت در خواندن یکی از مهم ترین نیازهای یادگیری دانش آموزان در زندگی امروزی است ، توانایی درک مطلب ، تفسیر و استنتاج از متون درسی و غیر درسی ، دانش آموزان را با افکار و اطلاعات جدیدی آشنا می سازد تا راه ( بهتر اندیشیدن ) و ( بهتر زیستن ) را بیاموزد زبان اساسی ترین رسانه ای است که از طریق آن ، اغلب یادگیری های اجتماعی و تحصیلی در مدرسه تحقق می یابد. از این رو مشکلات مربوط به خواندن و یادگیری زبان می تواند زمینه ساز مشکلات جانبی در سایر یادگیری ها باشد.در حقیقت ، یادگیری مهارت خواندن ، کلید یادگیری همه ی یادگیری هاست زیرا اغلب یادگیری های درسی از آن طریق صورت می گیرد. برای یادگیری دروس دیگر نظیر ریاضی ، تاریخ و جغرافیا باید درک مطلب و توانایی خواندن مسلط بود .

پرلز چیست ؟

مطالعه ی بین المللی پیشرفت سواد خواندن پرلز ( PIRLS ) یک مطالعه ی تطبیقی در زمینه سواد خواندن و بررسی عوامل گوناگونی را که با یادگیری سواد خواندن در دانش آموزان مرتبط است تحت نظر انجمن بین المللی ارزیابی پیشرفت تحصیلی ( IE A ) انجام می شود .

این مطالعه به فاصله هر پنج سال یک بار در سالهای 2001 ، 2006 و 2011 میزان سواد خواندن را در دانش آموزان پایه ی بالاتر که بیشترین تعداد 9 ساله ها را در میان خود دارند مورد ارزیابی قرار می دهد . این سن در اکثر کشور ها پایه ی چهارم است . انتخاب جمعیت فوق به این علت است که این مرحله گذرا مهمی از نظر رشد کودکان در مهارت خواندن تلقی می شود. در اکثر کشورها انتظار می رود که کودکان تا پایان پایه چهارم ابتدایی ، چگونگی خواندن را یاد گرفته باشد.

هدف سیاسی I E A  ارتقای سطح یادگیری در درون نظامهای آموزشی جهان و بهبود سیاست ها و برنامه ریزیهای آموزشی مربوط به فرایند تدریس و یادگیری در آن باشد.

پرلز سواد خواندن را به شرح زیر تعریف می کند :

( توانایی درک و استفاده از فرم های نوشتاری زبان که جامعه آن را در خواست می کند و یا فرد آن را ارزش گذاری می نماید نو آموزان با این توانایی می توانند معنای متون متفاوت را در یابند. آنها برای یادگیری و شرکت در جامعه ی با سوادان یا برای سرگرمی و لذت می خوانند ) ( کمبل ، 2011 )

ابعاد سواد خواندن :

- اهداف خواندن

- فرایند درک مطلب

- رفتار خواندن و نگرش به خواندن

ماهیت آزمون پرلز :

همانطور که در چارچوب پرلز 2001 توصیف شده است اهداف خواندن ( خواندن برای تجربه ی ادبی خواندن جهت کسب و به کارگیری اطلاعات ) و فرایندهای درک مطلب ( تمرکز به اطلاعات صریحاً بیان شده و بازیابی آنها ، دستیابی به استنباط های روشن  تفسیر و تکمیل ایده ها و اطلاعات  بررسی و ارزیابی محتوا زبان و عناصر مربوط به متن ) پایه و اساس طرح پرلز در ارزیابی کتبی توانایی دانش آموزان محسوب شده و عادتهای خواندن ( جنبه رفتارها و نگرشهای خواندن ) و محیط یادگیری با استفاده از پرسش نامه های پیشینه ای چهارگانه ی معلم ، دانش آموزان ، اولیاء و مدرسه سنجیده می شود . در بخش آزمون سواد خواندن ، بیش از نیمی از پرسش ها به صورت پاسخ های تشریحی ( پرسش های پاسخ ساز ) و بقیه از نوع چند گزینه ای و پاسخ کوتاه می باشد. معمولا هر یک از اهداف خواندن با نوع مشخصی از متون در ارتباط است. به عنوان مثال خواندن برای تجربه ی ادبی اغلب از طریق داستان به دست می آید در حالیکه معمولا خواندن در جهت کسب و به کارگیری اطلاعات با مقالات اطلاع رسانی و متون آموزشی میسر می گردد .

خواندن بیشتر کودکان در سنین اولیه بر انواع متون ادبی و روایی متمرکز است. در پرلز 2001 ، متون ادبی ، داستان یا حکایتی در قالب داستان کوتاه بود. متون اطلاعاتی در پرلز شامل موارد اطلاعاتی کوتاهی همراه با متن ، نقشه ،  تفسیر ، نمودار و عکس بود که بر اساس موضوع یا تسلسل زمانی دسته بندی شده بود. در هر یک ار متن های ادبی و اطلاعاتی سوالها طوری طراحی شده بودند که چهار فرایند اصل درک مطلب در خواندن را اندازه گیری می کردند .

چکیده نتایج پرلز 2006

نگاهی به مهمترین نتایج ملی پرلز 2006 در مقایسه با پرلز 2001

جایگاه ایران در پرلز 2001 از میان 35 کشور شرکت کننده در رتبه 32 و در پرلز 2006 از میان 45 نظام آموزشی جهان در رتبه 40 قرار گرفته است. این در حالی است که رتبه کشور ایران نسبت به پرلز 2001 نه تنها کاهش نیافته است بلکه اندکی پیشرفت را نشان می دهد .

متوسط عملکرد دانش آموزان ایران در پرلز 2001 از 214 به 241 در پرلز 2006 ارتقاء یافته است. ( میانگین جهانی در هر دو مطالعه پرلز 500 است. )

عملکرد دانش آموزان در پرلز 2006 در متون اطلاعاتی با میانگین 420 و در متون ادبی با میانگین 426 تفاوت 6 نمره ای را نشان می دهد . هر چند عملکرد کلیه دانش آموزان در متون ادبی در پرلز 2001 و پرلز 2006 نسبت به متون اطلاعاتی پایین تر است اما پیشرفت نسبی دانش آموزان را در متون اطلاعاتی در مقایسه با متون ادبی 2006 نشان می دهد .

تفاوت عملکرد دختران نسبت به پسران در هر دو مطالعه پرلز 2001 و 2006 ناظر بر برتری عملکرد دختران به پسران در همه کشور های شرکت کننده است . در کشور ایران عملکرد دختران نسبت به پسران در پرلز 2001 با اختلاف 27 نمره ( دختران با میانگین 427 و پسران با میانگین 399 ) و در پرلز 2006 با اختلاف 15 نمره ( دختران با میانگین 429 و پسران با میانگین 414 ) نشان دهنده برتری عملکرد دختران در هر دو مطلعه است .



موضوع مطلب : دانستی معلم
یکشنبه ۱٠ اسفند ۱۳٩۳ :: ٧:۳٠ ‎ب.ظ ::  نويسنده : مجید

تیمز TIMSS ( مطالعه بین المللی روند آموزش ریاضیات وعلوم ) روندپیشرفت ریاضیات وعلوم را درپایه چهارم ابتدائی وهشتم ارزیابی می کند .

تیمز یکی از پروژه های ( IEA ) است که با یک چرخه ی منظم چهارساله  اجرا می شود که ریاضیات وعلوم رادر سالهای 1995و1999و2003و2007 موردارزیابی قرارداده ودرحال برنامه ریزی برای اجرای این مطالعه درسال 2011 می باشد .

تیمز همچنین برای تدارک چشم اندازها ی مقایسه ای درمورد روند پیشرفت درنظامهای آموزشی متفاوت شیوه های سازماندهی مدارس وفعالیتهای آموزشی یک آرایه غنی از اطلاعات پیشینه ای راجمع آوری می کند . تیمز به عنوان محوراصلی مطالعات منظم انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی ( IEA )راتشکیل می دهد  اطلاعات درمورد شیوه های آموزشی استفاده شده برای اجرای برنامه ی درسی

ازطریق پرسش نامه هایی که توسط معلمان ومدیران دانش آموزان ارزیابی شده تکمیل می شود وتوسط انجمن IEAمسئولیت، هدایت ومدیریت این پروژه ( تیمز ) به مرکز  بین المللی ISC درکالج بوستون ( دانشکده علوم تربیتی آمریکا) محول گردیده است . تدوین آزمون تیمز 2007 بامشارکت کشورهای شرکت کننده صورت گرفته  است .

چارچوب ارزیابی ریاضیات وعلوم پایه ی چهارم ابتدائی ارزیابی علوم تیمز 2007 دردو حوزه  سازماندهی شده بود . حوزه نخست  محتوائی  است که حیطه ها یاموضوعات مهم مورد ارزیابی درعلوم رامشخص می کند که شامل زیست شناسی  فیزیک وزمین شناسی است . حوزه ی دوم ( شناختی ) است که حیطه ها یا فرایندهای تفکر موردارزیابی راتعیین می کند وشامل دانستن وبه کاربردن واستدلال می باشد  تیمز 2007 دارای آزمونی گسترده وموثر برای تائید چهارچوب ارزیابی آموزش علوم است . این آزمون شامل 174 سوال با امتیاز 194 امتیاز است . تقریبا نیمی از سوالات پاسخ ساز ونیمی دیگر بازهستند . ارزیابی ریاضیات تیمز نیز همچون علوم تیمز پیرامون دوحوزه سازماندهی می شود . حوزه نخست محتوائی  است که حیطه ها یا موضوعات مهم مورد ارزیابی درریاضیات را مشخص می کند . 

   سه حیطه محتوائی شامل اعداد  اشکال هندسی  - اندازه گیری ونمایش داده ها  ( حدودا نیمی از آزمون بر بعد اعداد شامل جبر مقدماتی تاکید دارد ) است .ارزیابی آموزش ریاضیات پایه چهارم شامل179سوال با192امتیازمی باشد. حوزه دوم ( شناختی ) است که حیطه ها یافرایندها ی تفکر موردارزیابی رامشخص می کند وشامل دانستن وبه کار بردن واستدلال می باشد.

 



موضوع مطلب : دانستی معلم
جمعه ۸ اسفند ۱۳٩۳ :: ٧:٤٤ ‎ب.ظ ::  نويسنده : مجید



موضوع مطلب : خلاقیت / یادگیری
صفحات سایت
RSS Feed